Jednym z najważniejszych elementów składających się ma świadczenie usług z zakresu specjalistycznej pielęgnacji stóp jest bez wątpienia znajomość i przestrzeganie zasad higieny. Świadomość zagrożeń, jakie może nieść ignorowanie wymogów sanitarnych powinna każdego właściciela i pracownika gabinetu kosmetycznego wyczulać na najmniejsze nawet uchybienia.
Niestety, każdy odwiedzający gabinet klient jest dla jego pracowników potencjalnym źródłem zakażenia, dlatego też do każdego zabiegu trzeba podchodzić z należytą ostrożnością. Przejawia się ona w trosce o właściwe zapobieganie rozprzestrzenianiu się drobnoustrojów chorobotwórczych, poprzez dezynfekcję i sterylizację. Zaniechanie tych czynności może spowodować ekspansję groźnych dla zdrowia i życia bakterii, grzybów czy wirusów, w tym tak niebezpiecznych jak HIV, HBV i HCV.
Żeby w ogóle mówić o prawidłowej dezynfekcji i sterylizacji należy zrozumieć na czym obydwa te procesy polegają i jaka jest miedzy nimi różnica. W procesie dezynfekcji drobnoustroje chorobotwórcze są niszczone do poziomu, w którym nie grozi już niebezpieczeństwo zakażenia. Zniszczeniu ulegają bakterie, grzyby i niektóre wirusy. Sterylizacja natomiast gwarantuje pozbycie się drobnoustrojów chorobotwórczych wraz z ich formami przetrwalnikowymi.
Dezynfekcję stosujemy wobec wszelkich powierzchni i narzędzi, które ani nie uszkadzają skóry, ani z uszkodzoną skórą nie miały kontaktu. Poddajemy jej również stopy klienta i dłonie osoby przeprowadzającej zabieg.
Najbardziej rozpowszechnioną i stosunkowo najłatwiejszą metodą dezynfekcji jest dezynfekcja chemiczna. Znalazły tu zastosowanie różne grupy środków chemicznych, takich jak alkohole, aldehydy czy fenole. Są one często łączone w sposób pozwalający na uzyskanie jak największej skuteczności i najszerszego spektrum działania. Do dezynfekcji należy używać tylko i wyłącznie środków dopuszczonych do obrotu i pozytywnie zaopiniowanych przez PZH. Należy je również stosować wyłącznie zgodnie z ich przeznaczeniem. Nie wystarczy jeśli w gabinecie posiadamy środek do dezynfekcji skóry, ponieważ nie jest on przystosowany do odkażania narzędzi czy powierzchni. Niestety w wielu gabinetach takie praktyki są nadal stosowane. Tak więc należy posiadać preparat do dezynfekcji powierzchni, środki do odkażania narzędzi i preparat przeznaczony do higieny skóry. W żadnym wypadku nie wolno stosować środków po upływie daty ich ważności, ani mieszać ich z innymi detergentami.
- preparat należy nanosić bezpośrednio z dozownika,
- środek dezynfekcyjny rozprowadzać na czystej i suchej skórze,
- czas kontaktu skóry z preparatem musi być dokładnie taki, jaki jest zalecany przez producenta.
Niezależnie od tego, że przy pielęgnacji stóp pracujemy zawsze w rękawiczkach, dłonie pedicurzystki muszą być myte i dezynfekowane zarówno przed, jak i po zabiegu. Rękawiczki, których używamy w trakcie zabiegu muszą być wymieniane przy każdym kliencie, a także gdy podczas pracy ich powłoka ulegnie przerwaniu. W celu ochrony swojego zdrowia pedicurzystka powinna stosować chirurgiczne maski ochronne. Zabezpieczają one przed wdychaniem opiłków naskórka, które mogą unosić się w powietrzu w trakcie pracy frezarką. Również oczy należy chronić specjalnymi, przeznaczonymi do tego celu okularami.
Procesowi dezynfekcji podlegają wszelkie mniejsze i większe powierzchnie, które miały kontakt ze skórą klienta, czyli fotele, blaty, miski, brodziki. Powinny one być wykonane z tworzyw zmywalnych, które nie ulegają zniszczeniu w kontakcie ze środkiem dezynfekcyjnym.
Do dezynfekcji mniejszych, lub trudno dostępnych powierzchni używa się środków w sprayu.W tym miejscu należy zwrócić szczególną uwagę na sposób dezynfekcji misek i brodzików do pedicure. Bardzo często w gabinetach kosmetycznych używane są tzw. masażery. Możliwość dokładnej dezynfekcji tych urządzeń stoi pod dużym znakiem zapytania. Preparaty czyszczące nie są w stanie dotrzeć w tym przypadku do każdej szczeliny. Resztki złuszczonego naskórka niedokładnie usunięte zalegają w trudno dostępnych miejscach i stają się pożywką dla bakterii. Nietrudno sobie wyobrazić, jakie mogą być tego następstwa.
W profesjonalnym gabinecie pielęgnacji stóp nie powinno być miejsca na takie higieniczne uchybienia. Zdecydowanie lepszym wyjściem jest używanie misek o gładkiej, łatwej do czyszczenia i dezynfekcji powierzchni, do których przy każdym zabiegu używa się jednorazowej folii. Tak przygotowany zbieg sprawia, że klient czuje się bezpiecznie i komfortowo, a my mamy świadomość, że zrobiłyśmy wszystko, by nie dopuścić do ewentualnego zakażenia.
W celu szybkiej dezynfekcji roboczych powierzchni np. blatu stolika, można użyć specjalnych jednorazowych ściereczek nasączonych preparatem odkażającym. Podłogi w gabinecie zmywamy regularnie preparatami o właściwościach bakterio- i grzybobójczych. Ważną sprawą jest takie przechowywanie sprzętu do sprzątania, by nie stawał się on pożywką dla zarazków. Należy go czyścić, dezynfekować i pozostawiać suchym. Ograniczy to rozmnażanie się grzybów i bakterii.
Narzędzia wielokrotnego użytku, które nie przerywają ciągłości naskórka poddaje się dezynfekcji poprzez zanurzenie w roztworze odpowiednio dobranego środka. Preparat przygotowujemy w stężeniu zalecanym przez producenta i ściśle przestrzegamy czasu moczenia narzędzi. Niezwykle istotne jest, by całe ulegały zanurzeniu, w przeciwnym wypadku dezynfekcja jest niepełna.
Najczęściej stosowanymi substancjami czynnymi są aldehyd glutarowyoraz związki nadtlenowe. Charakteryzują się one szerokim spektrum działania i dużą stabilnością wobec organicznych zanieczyszczeń. Proces dezynfekcji przeprowadza się w specjalnej zamykanej wanience, aby uniemożliwić odparowywanie związku. Wanienki takie posiadają również sito, które jest pomocne przy wyjmowaniu narzędzi. Na pojemniku z roztworem musi znaleźć się informacja o rodzaju środka i o jego stężeniu, kto i kiedy go przygotował oraz jaki jest termin przydatności do użycia. Roztwór powinien być wymieniany codziennie, przechowywany dłużej traci swoje właściwości
W procesie dezynfekcji istotne jest, by nie dopuścić do zaschnięcia na powierzchni narzędzi substancji organicznej. Jeśli więc właściwe czyszczenie ma nastąpić w późniejszym czasie, to do tego momentu narzędzia powinny być przechowywane w roztworze myjąco ? dezynfekcyjnym. Po wyjęciu narzędzi z płynu dezynfekcyjnego należy dokładnie opłukać je pod bieżącą wodą i wysuszyć. Czyste powinny być przechowywane w opisanych pojemnikach. Do dezynfekcji narzędzia należy rozmontować i, jeśli zachodzi potrzeba, udrożnić.
Jeśli narzędzie przerywa ciągłość naskórka lub może mieć kontakt z naskórkiem uszkodzonym, należy bezwzględnie poddać je sterylizacji.
Najskuteczniejszą i obowiązującą metodą jest sterylizacja w autoklawie ciśnieniowym. Stosowana jest tu para wodna lub wrząca woda o temperaturze 121oC pod ciśnieniem jednej atmosfery, lub 134oC przy dwóch atmosferach. Minimalny czas ekspozycji na działanie tych czynników wynosi kolejno 15 i 5 min., ale może ulec wydłużeniu, zależnie od tego, jakiego rodzaju przedmioty podlegają wyjaławianiu w danym momencie. Przebieg całego procesu jest kontrolowany, a czas ekspozycji liczy się od momentu uzyskania właściwych wskazań mierników. Pod wpływem nasyconej pary wodnej pod zwiększonym ciśnieniem, dochodzi do koagulacji białek budujących ściany komórek drobnoustrojów chorobotwórczych.
Przygotowując narzędzia i sprzęt do sterylizacji należy najpierw je wydezynfekować (bezpośrednio po zabiegu), następnie umyć, wyczyścić, wysuszyć i zapakować w specjalne, szczelnie zgrzewane, foliowo ? papierowe opakowania. Dzięki temu po wyjęciu z autoklawu narzędzia pozostaną jałowe aż do ponownego ich użycia.
Wybierając sterylizator na potrzeby gabinetu pielęgnacji stóp należy pamiętać, że musi on spełniać wymogi CE. Ważny jest także rodzaj i ilość sterylizowanego materiału. Te dwa czynniki są decydujące jeśli chodzi o klasę autoklawu.
Do wyboru mamy trzy opcje:
- autoklaw klasy N ? służy do sterylizacji materiałów prostych, takich jak wsady lite, nie opakowane. Nie zapewnia bezpieczeństwa przy narzędziach opakowanych i wgłębionych, porowatych wsadach,
- autoklaw klasy S - nie sterylizuje wsadów kapilarnych, ale z powodzeniem może być używane przy wsadach wgłębionych i porowatych. Autoklawy tej właśnie klasy są polecane do gabinetów kosmetycznych,
- autoklaw klasy B ? to najbardziej zaawansowany sterylizator parowy, używany w gabinetach lekarskich i szpitalach. Sterylizuje każdy rodzaj materiałów, także tych o budowie kapilarnej.
Proces sterylizacji musi być kontrolowany nie tylko przez mierniki temperatury i ciśnienia, ale również poprzez odpowiednie testy chemiczne i biologiczne, które rejestrują prawidłowość wszystkich parametrów procesu i stanowią dokumentację dla sanepidu.
Decydując się na niemały wydatek, jakim jest zakup autoklawu, warto udać się do firmy, która zajmuje się nie tylko sprzedażą, ale fachowo nam doradzi, przeszkoli i zapewni serwis. Alternatywą dla zakupu urządzenia jest podpisanie umowy z punktem sterylizacyjnym lub np. najbliższym stomatologiem. Wówczas jednak należy zakupić kilka dodatkowych kompletów narzędzi, tak, by każdemu klientowi zapewnić higienę na najwyższym poziomie.
Pisząc o higienie w gabinecie nie sposób nie poruszyć problemu postępowania z odpadami skażonymi. Bardzo często po skończonym dniu pracy wyrzuca się je po prostu na śmietnik, stwarzając tym samym zagrożenie dla otoczenia. Tymczasem powinny być one przechowywane w specjalnych pojemnikach, w foliowych workach i utylizowane przez zajmujące się tym firmy. Dokumentacją procesu utylizacji jest nie tylko podpisana z firmą umowa, ale również protokoły odbioru materiału z gabinetu.
Fatalnym pomysłem są próby dezynfekowania przyborów takich jak separatory czy nakładki ścierne na gumowe nośniki, i ponowne używanie ich u kolejnych klientów. To prosta droga do rozprzestrzeniania się grzybic i innych zakażeń. Trzeba pamiętać, że są to przybory jednorazowe i po użyciu powinny być wyrzucane.
Dobrym rozwiązaniem higienicznym jest zakup zestawu podstawowych przyborów dla każdego ze stałych klientów. Po zabiegu poddajemy je dezynfekcji i przechowujemy w opakowaniach opisanych nazwiskami.
W ostatnich latach podejście do pielęgnacji stóp uległo sporej zmianie. Zabiegi tego typu przestały być traktowane jako element dodatkowy w ofercie gabinetu. Powstają specjalistyczne salony, rozwija się w szybkim tempie sektor szkoleń, zmienia się również świadomość klientów. Dbałość o bezpieczeństwo klienta powinna stać się sprawą priorytetową, równorzędną z fachowym wykonywaniem zabiegów. Nie można mówić o profesjonalizmie kiedy ignoruje się kwestie higieny i mniej lub bardziej świadomie naraża klientów na ryzyko utraty zdrowia.
![]() |
Marta Zielińska |
|
Pedagog, technik usług kosmetycznych.
Obecnie kontynuuje kształcenie na studiach podyplomowych kierunku kosmetologii w WSZPZiU w Poznaniu |
| « poprzednia | następna » |
|---|



